Polskie firmy mogą czerpać z pomocy unijnej na swoje działania poza jej granicami

Parlament Europejski w pierwszej połowie grudnia ustalił plan działań w zakresie pomocy dla państw spoza: przede wszystkim państw związanych umowami i sąsiadujących. Działania te zostały podzielone w sześć programów, tzw. instrumentów. Programy będą dysponować swoimi budżetami na wsparcie finansowe dla swoich zagranicznych partnerów. Będzie to pomoc w kilku wymiarach, od strukturalnej dla krajów przygotowujących się do członkostwa, poprzez fundusze dla sąsiadów, aż do pomocy dla państw rozwijających się. Sama idea pomocy nie jest nowa, również Polska czerpała z niej korzyści przed 2004 rokiem. Niektóre programy są konsekwencją działających wcześniej, ale jest też kilka nowych lub będących modyfikacją wcześniejszych.

Suma środków przeznaczona w ramach Wieloletnich Ram Finansowych (WRF) na lata 2014-2020 na „pomoc zewnętrzną” jest niebagatelna i wyniesie ponad 51 mld euro.

Instrument Współpracy Rozwojowej

Największym i najszerszym z przyjętych programów, obejmującym państwa rozwijające się, które nie są w trakcie negocjacji członkowskich z UE będzie Instrument Współpracy Rozwojowej z budżetem bliskim 20 mld euro. Program ten będzie celował we wsparcie zrównoważonego rozwoju, przemian demokratycznych i redukcję biedy. Instrument ten bardziej niż dotąd będzie koncentrował się na regionach niż na krajach ze szczególnym uwzględnieniem najbiedniejszych państw, gdzie relatywnie niskie wsparcie odczuwalnie podniesie jakość życia.

Instrumentu Wsparcia Przedakcesyjnego

Instrument Wsparcia Przedakcesyjnego i Instrument Europejskiego Sąsiedztwa będą dysponowały budżetem 26 mld euro. Oba te programy będą skierowane na pomoc krajom sąsiedzkim. Pierwszy z nich będzie on pomagał państwom dążącym do członkowska w realizacji reform wewnętrznych rozwiązań w celu dostosowania do standardów unijnych. Wysokość wsparcia dla indywidualnego państwa będzie pochodną wysiłków wkładanych w tym kraju w demokratyzację. Drugi z programów skierowany będzie na kraje objęte Europejską Polityką Sąsiedztwa (włączając Partnerstwo Wschodnie), które aktualnie nie rozpoczeły procesu akcesyjnego. W przypadku tego drugiego programu wysokość wsparcia będzie uzależniona od gotowości danego państwa do poddawania się regularnym audytom weryfikującym postęp w kierunku wprowadzenia demokracji.

Instrument Partnerstwa

Zadaniem nowego narzędzia, Instrumentu Partnerstwa, będzie wspieranie dyplomacji publicznej, wymiany naukowej i promowanie unijnych wartości i interesów. Program ten będzie dysponował bez mała jednym miliardem euro.

Oprócz wymienionych powyżej powołano jeszcze Instrumenty: Demokracji i Praw Człowieka oraz wspierania Stabilności i Pokoju. Pierwszy będzie promował społeczeństwo obywatelskie, czyli procesy oddolnej demokratyzacji świata. Drugi natomiast będzie instrumentem szbkiej reakcji na sytuacje kryzysowe i katastrofy naturalne, niezależnie w którym zakątku świata się przydarzą.

Choć pomoc będzie skupiona na krajach zewnętrznych w stosunku do Unii Europejskiej to oczywiście działania realizowane w ramach zamierzeń poszczególnych programów będzie mogła być wykonywane przy udziale firm z pośród 28-ki. Może to być szansa dla tych przedsiębiorstw, które podejmą ryzyko i zaangarzują się we wczesnej fazie tworzenia mechanizmów rynkowych w danym kraju, co oczywiście potencjalnie zaowocuje przyszłą pozycją.