Raj dla inwestorów na wschodzie Polski?

Na bieżąco możemy obserwować jak Polska z roku na rok rozwija się coraz bardziej. Świadczą o tym nasze opinie, potwierdzają to także badania społeczne i dane gospodarcze. Niestety rozwój ten nie jest konsystentny dla wszystkich regionów. Jak pokazują dane statystyczne obszar na wschód i na północny-wschód od Warszawy z wielu powodów w mniejszym stopniu uczestniczy w doganianiu warunków znanych w Europie Zachodniej. A jednym z celów Unii Europejskiej jest wyrównywanie standardów, tak aby wszystkim obywatelom Zjednoczonej Europy żyło się tak samo dobrze. W okresie 2014-20 województwa ze ściany wschodniej będą miały zdecydowanie bardziej uprzywilejowaną pozycję w dostępie do funduszy europejskich w porównaniu z pozostałą częścią Polski i w konsekwencji większe możliwości rozwoju.

Dotacje do 70% wartości projektu

Pierwszą widoczną różnicą będzie poziom wsparcia dotacyjnego w województwach warmińsko-mazurskim, podlaskim, lubelskim i podkarpackim. Ze względu na doganianie średniej europejskiej w przychodzie narodowym brutto w większości regionów poziom wsparcia dotacyjnego zostanie zmniejszony. Większość regionów po 1 lipca 2014 może liczyć na dofinansowanie na poziomie 35%, niektóre 25% a Warszawa docelowo tylko 15% (więcej o tym tutaj). Ale zmniejszenie intensywności wsparcia nie dotyczy właśnie tych czterech województw ściany wschodniej. W tym regionie przedsiębiorstwa mogą liczyć nawet na 70-cio procentowe dotacje w przypadku małych firm, 60% w przypadku średnich i 50% dużych.

Specjalny program dla Polski wschodniej

Drugim aspektem nie do pominięcia jest kontynuacja programu dla Polski wschodniej. Program Operacyjny Polska Wschodnia 2014-20 (POPW) będzie obejmował swoim oddziaływaniem województwa: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, świętokrzyskie i podkarpackie. Będzie dysponował budżetem przekraczającym 2,1 mld euro pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. POPW swoimi działaniami będzie wpisywał się w 4 cele tematyczne:

- wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji

- podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, sektora rolnego oraz sektora rybołówstwa i akwakultury

- wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach

- promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych

W praktyce budżet POPW zostanie podzielony na pięć aspektów, tak zwanych osi priorytetowych:

-    Innowacyjna Polska Wschodnia (z budżetem 485 mln euro)

-    Przedsiębiorcza Polska Wschodnia (budżet prawie 475 mln euro)

-    Nowoczesna Infrastruktura Transportowa (budżet ponad 843 mln euro)

-    Ponadregionalna Infrastruktura Kolejowa (budżet ponad 280 mln euro)

-    Pomoc Techniczna (budżet 34 mln euro)

Innowacyjna Polska wschodnia

Najważniejsze dla przedsiębiorstw z punktu widzenia bezpośredniego czerpania dotacji są oczywiście dwie pierwsze osie. Pierwsza z nich to Innowacyjna Polska Wschodnia. Założeniem tej osi jest zwiększenie aktywności przedsiębiorstw w zakresie innowacyjności i działalności badawczo-rozwojowej. Na wsparcie będą mogły liczyć przedsiębiorstwa prowadzące działalności B+R+I, wdrażające innowacyjne rozwiązania, konsorcja i klastry realizujące ponadregionalne projekty badawczo-rozwojowe, mające na celu wdrożenie ich wyników  do gospodarki. W ramach tej osi dofinansowanie będzie skierowane również do instytucji otoczenia biznesu (ośrodki innowacji takie jak parki naukowo-technologiczne i inkubatory) do świadczenia usług na rzecz przedsiębiorstw w zakresie działalności innowacyjnej, B+R i wdrożeniowej. Ważnym aspektem jest to, że w ramach tej osi na wsparcie będą mogły liczyć projekty obejmujące swoim zasięgiem cały proces tworzenia innowacji czy to produktowej czy też procesowej. Wsparcie obejmie pozyskanie i/lub opracowanie technologii, prace rozwojowe realizowane czy w ramach własnego, istniejącego zaplecza badawczego czy zakupionej usługi bądź nabytej infrastruktury badawczo-rozwojowej, dalej wdrożenie innowacji a w końcu zakup koniecznego do skomercjalizowania innowacji wyposażenia, maszyn i urządzeń.

Przedsiębiorcza Polska wschodnia

Druga z istotnych dla firm osi to Rozwój Przedsiębiorczości PW. Oś ta ma na celu sprzyjanie powstawaniu firm z sektora MŚP, wzrost internacjonalizacji MŚP oraz wzmocnienie powiązań kooperacyjnych. Na wsparcie w ramach tej osi będą mogły liczyć:

1. Platformy startowe dla nowych pomysłów w zakresie przygotowania i rozwoju innowacyjnej koncepcji poprzez wyspecjalizowane wsparcie doradcze (etap działalności przed-biznesowej obejmujący selekcję pomysłów), wsparcie związane z utworzeniem nowego, start-upowego przedsiębiorstwa (w szczególności w zakresie rozwoju pomysłów i testowania rynku), aż po pierwszą sprzedaż i realizację modelu Biznesowego.

2. Klastry działające na rzecz wzmocnienie powiązań kooperacyjnych w makroregionie oraz działania na rzecz tworzenia i rozwoju sieciowych produktów turystycznych o znaczeniu ponadregionalnym

3. Działania mające na celu internacjonalizację MŚP obejmuje kompleksowe, indywidualne, profilowane pod konkretnego odbiorcę wsparcie na rzecz zwiększenia eksportowej wymiany handlowej Istotnym aspektem funkcjonowania tej osi jest wsparcie MŚP chcących rozpocząć lub rozszerzyć działalność eksportową poprzez doprowadzenie zainteresowanego podmiotu do etapu negocjacji handlowych poczynając od analizy rynku docelowego, poprze poszukiwania możliwych i optymalnych kanałów dystrybucji, selekcję oraz nawiązanie bezpośrednich kontaktów z partnerami zagranicznymi, organizację spotkań bezpośrednich z takimi partnerami (w tym np. tłumaczenie), usługi PR i  marketingowe, a kończąc na certyfikacji na rynku docelowym, doradztwie prawnym i handlowym. Dodatkowo w ramach internacjonalizacji MŚP wspierane będą działania, które ogniskować będą się wokół udziału przedsiębiorców w krajowych i międzynarodowych targach gospodarczych i branżowych.

4. Działania mające na celu internacjonalizację klastrów działających w zakresie B+R+I poprzez subsydiowanie tworzenia sieci międzynarodowych powiązań kooperacyjnych, wymiany specjalistów, udziału w międzynarodowych zespołach badawczych, opracowanie międzynarodowych projektów, prowadzących do przygotowania i złożenia wspólnych wniosków do programów międzynarodowych, organizacji lub udziału członków klastra w międzynarodowych seminariach, konferencjach, giełdach technologii lub warsztatach, związanych tematycznie z profilem działalności klastra.

5. Klastry Polski wschodniej w zakresie zwiększenia innowacyjności inicjatywy klastrowej i podniesie poziomu konkurencyjności członków struktur klastrowych, nie koniecznie poprzez działania związane z wdrożeniem wyników własnych prac B+R. Klastry będą mogły liczyć na dofinansowanie min. inwestycji (zakup środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych), doradztwa biznesowego, działań na rzecz utworzenia sieci sprzedaży produktów klastra i działania promocyjne.

Na tym nie koniec

Oprócz POPW w obszarze województw na wschodzie i północnym wschodzie Polski będą oczywiście dostępne dotacje z pozostałych centralnych oraz z regionalnych programów operacyjnych, a także wsparcie udzielane przedsiębiorstwom bezpośrednio z Brukseli przez Komisję Europejską. To stworzy bardzo dużą koncentrację dostępnych możliwości. Taka koncentracja to paleta wyboru wsparcia dla firm, które chcą inwestować w rozwój w tej części naszego kraju. Udostępniane subsydia jednak są konieczne, aby kompensować czasem mniej  sprzyjającą infrastrukturę dla prowadzenia biznesu w tych regionach, czy nie zawsze dostępnej, pomimo wysokiego bezrobocia, kadry dla prowadzenia działalności. Czy ta ponadprzeciętna pomoc na tyle zachęci inwestorów, aby doprowadzić do wyrównania standardów ściany wschodniej z pozostałymi obszarami kraju? Ocenimy za kilka lat.