W działaniu 4.4 PO IG konieczny eksport w trzydzieści miesięcy

Firmy aby znaleźć się na liście beneficjentów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka działanie 4.4, projekt musiał zdobyć 97% możliwych do zdobycia punktów. Oznacza to, że wszystkie podmioty z list rankingowych ogłoszonych od 2008 roku musiały zadeklarować możliwość wypełnienia wskaźnika eksportu, będącego jednym z kluczowych zobowiązań, weryfikowanych podczas kontroli projektu po jego zakończeniu. Prognozy rynkowe w Polsce powodują, że wdrożenie tego wskaźnika może okazać się jednym z bardziej problematycznych zobowiązań wynikających z umów o dofinansowanie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka działanie 4.4. Brak jego wdrożenia bezpośrednio wiąże się z ryzkiem zwrotu dofinansowania bowiem minimalny próg punktacji dla podpisania umowy o dofinasowanie wymuszał deklarację spełnienia tego wskaźnika na etapie aplikacyjnym. Stan prawny W celu dokonania wiążących ustaleń w zakresie metodologii wyliczenia oraz dokumentowania wskaźnika eksportu w konkretnym projekcie, należy odnieść ten obowiązek do konkretnych zapisów wytycznych programowych a następnie rozpatrzeć przyjętą metodologię na gruncie zaleceń Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w tym zakresie. Wskaźnik eksportu stanowił jeden z kryteriów fakultatywnych projektów podlegających ocenie merytorycznej. Deklaratywna możliwość spełnienia tego wskaźnika pozwalała osiągnąć przez wnioskodawcę punkty, bez których nie mogli by podpisać umowy o dofinasowanie. Zgodnie z zapisami Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka „Procentowy udział przychodów z tytułu wywozu na Jednolitym Rynku Europejskim oraz eksportu produktów (wyrobów lub usług) wytworzonych w wyniku realizacji inwestycji w całkowitych przychodach z tytułu sprzedaży tych produktów wyniesie powyżej 20% 30 miesięcy po zakończeniu projektu”. Skumulowana wartość eksportu w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o VAT (Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług) oraz wywozu na teren Jednolitego Rynku Europejskiego (teren Unii Europejskiej) może dotyczyć jedynie produktów lub usług będących wynikiem inwestycji.

Należy podkreślić, że ustawodawca poprzez zapis „jedynie” miał na myśli wyłącznie te produkty lub usługi, które zostały wskazane na etapie dokumentacji aplikacyjnej ( tzw. innowacja produktowa) Przykład: 1. Wartość przychodów z tytułu wywozu na JRE oraz eksportu produktu będącego wynikiem inwestycji w ciągu 30 m-cy po zakończeniu projektu wynosi 50 jednostek 2. Przychody z tytuły sprzedaży produktu wytworzonego wyłącznie w wyniku inwestycji w okresie 30 miesięcy od momentu zakończenia realizacji projektu wynoszą 200 jednostek 3. Wskaźnik udziału eksportu dla inwestycji wynosi odpowiednio 50/200*100%=25% Przy weryfikacji wskaźników finansowych po kilku latach od złożenia dokumentów aplikacyjnych należy pamiętać o tym, że bardzo często przyjęta wartość przychodów z tytułu zrealizowanego projektu była kalkulowana przy obowiązującym wówczas kursie EURO. Powstałe różnice kursowe mogą rodzić poważne rozbieżności w wartości przychodów, a co za tym idzie wielkości deklarowanej wielkości eksportu. Ale to nie jedyny problem przed jakim mogą stanąć beneficjenci POIG działanie 4.4 Drugie ryzyko związane jest z określeniem tego co faktycznie będziemy eksportowali i to w stosunku jednej piątej wielkości całej sprzedaży. We wniosku aplikacyjnym m.in. pkt. 16. zostały wskazane i opisane nazwy nowych produktów, dla których beneficjent zobowiązał się osiągnąć 21% eksportu. Zdefiniowanie gamy innowacyjnych produktów w projekcie jest kluczowe w celu określenia metodologii oraz wielkości koniecznego do osiągnięcia pułapu wskaźnika eksportu projektu. Wskaźnik eksportu powinien zostać osiągnięty wyłącznie w odniesieniu do innowacyjnych produktów bądź usług będących wynikiem realizacji inwestycji. Co za tym idzie, poniesione wydatki kwalifikowane w projekcie powinny być przeznaczone tylko i wyłącznie do celów związanych z nowymi produktami bądź usługami.

Należy pamiętać, iż wysokość kosztów kwalifikowanych projektu została zaakceptowana przez PARP w odniesieniu do m.in. przedstawionych nakładów inwestycyjnych, przedstawionych jako niezbędnych do celów wprowadzenia na rynek nowych produktów bądź usług. Oszacowane (bądź jedynie deklaratywne) możliwości wielkości eksportu z 2008 bądź 2009r. dla konkretnych produktów bądź usług mogą znacząco odbiegać od obecnych realiów rynkowych względem popytu. Dotyczy to zarówno przypadków konieczności wprowadzenia zmian zakresowych bądź funkcjonalnych związanych z wdrożeniem konkretnie zdefiniowanych produktów bądź usług. A eksportować trzeba. Mamy na to 30 miesięcy. I co dalej? Z doświadczenia PNO wynika, że wyrażenie zgody przez PARP na wykorzystanie dotacji również do innych celów zależeć będzie od zweryfikowania, czy nowe produkty ( te, które nie zostały wskazane w dokumentacji aplikacyjnej) są zgodne z celem i zakresem merytorycznym projektu. Możliwość wykorzystania np. linii produkcyjnej do produkcji dodatkowych produktów jest uzależniona od spełnienia dodatkowych warunków. W praktyce oznacza to, że rozszerzenie wykorzystania zakupionej w ramach projektu przysłowiowej linii do produkcji nowych produktów może zostać przez PARP zaakceptowane, pod warunkiem przedstawienia dodatkowej dokumentacji potwierdzającej wprowadzenie do produkcji ew. nowych wyrobów oraz przedstawienie potwierdzenia, że są zgodne z zakresem umowy o dofinansowanie projektu.

W PRZYPADKU BRAKU POTWIERDZENIA ZGODNOŚCI NOWYCH PRODUKTÓW Z CELEM UMOWY O DOFINANSOWANIE, BENEFICJENT MOŻE ZOSTAĆ WEZWANY DO ZWROTU CAŁOŚCI LUB CZĘŚCI DOTACJI. Uzyskanie zgody PARP na ew. zwiększenie ilości innowacyjnych produktów bądź usług jest niezbędne do właściwego udokumentowania wskaźnika eksportu i pozwoli na zminimalizowanie ewentualnych nieprawidłowości podczas kontroli projektu przez Instytucje Zarządzającą. Zdefiniowane bazy nowych produktów pozwoli na zgodne z wytycznymi programowymi POIG 4.4 wdrożenie zobowiązań umowy o dofinansowanie w zakresie wskaźnika eksportu.

Autor: Jolanta Kałuska, Menedżer Projektu, PNO Consultants
Artykuł chroniony jest prawem autorskim. Wszelkie prawa, w tym prawo Autora -  zastrzeżone. Jakiekolwiek rozpowszechnianie bez zgody PNO CEE jest zabronione.

Data publikacji: 
21-06-2012